بسم الله
حدیث حضور قلب
. 🔸زندگی با خدای مخلَصین، با حضور قلب در نماز و همه امور زندگی 🔸 ⁉️چگونه میتوان در هر کاری، «با خدای مخلَصین» بود و حضور او را درک کرد؟ . ✅ بیان پاسخ در چهار بخش: الف) حضور قلب در عبادات (نماز و دعا) ب) حضور قلب در امور عادی زندگی (خوردن، نوشیدن، معاشرت) ج) حضور قلب در خدمت به خلق و رفتار با مؤمنان د) حضور قلب در اطاعت از ولیّ و امام جامعه .🔹 ✅ الف) حضور قلب در عبادات (نماز و دعا):
🔻اینجا میدان اصلی تمرین «حضور قلب» است. در نماز، ما در محضر خدا ایستادهایم. توجه به اینکه نور خدا در قلب ما حاضر است و خدا در نماز مخاطب ماست، و این شرط قبولی عمل است:
🔻از رسول الله (صلی الله علیه و آله) نقل است که فرمودند:
🔸إِنَّ مِنَ اَلصَّلاَةِ لَمَا يُقْبَلُ نِصْفُهَا وَ ثُلُثُهَا وَ رُبُعُهَا وَ خُمُسُهَا إِلَى اَلْعُشْرِ وَ إِنَّ مِنْهَا لَمَا يُلَفُّ (مچاله) كَمَا يُلَفُّ اَلثَّوْبُ اَلْخَلَقُ فَيُضْرَبُ بِهَا وَجْهُ صَاحِبِهَا وَ إِنَّمَا لَكَ مِن صَلاَتِكَ مَا أَقْبَلْتَ عَلَيهِ بِقَلبِكَ.
⚡«همانا از نمازها، گاهی نیمی از آن، یا یکسوم، یکچهارم، یکپنجم تا یکدهم آن پذیرفته میشود. و همانا برخی از نمازها (به دلیل نداشتن توجه و حضور قلب)، همانند لباس کهنهای در هم پیچیده شده و بر صورت صاحبش کوبیده میشود. و حقیقت این است که بهره تو از نمازت، تنها همان مقداری است که با [حضور] قلبت به آن توجه داشتهای».
(بحار الأنوار، ج ۸۱، ص ۲۶۰)
hadith.inoor.ir/fa/hadith/274776/
🔹
⚡در نمازم خَمِ ابرویِ تو در یاد آمد
⚡حالتی رفت که محراب به فریاد آمد
⚡باده صافی شد و مرغانِ چمن مست شدند
⚡موسمِ عاشقی و کار به بنیاد آمد
(غزل ١۷۳ حافظ)
.🔹
🔻پیامبر اکرم(ص) همچنین فرمودند:
🔸إِنَّ لِلَّهِ آنِيَةً فِي اَلْأَرْضِ فَأَحَبُّهَا إِلَى اَللَّهِ مَا صَفَا مِنْهَا وَ رَقَّ وَ صَلُبَ وَ هِيَ اَلْقُلُوبُ
فَأَمَّا مَا رَقَّ مِنْهَا فَالرِّقَّةُ عَلَى اَلْإِخْوَانِ وَ أَمَّا مَا صَلُبَ مِنْهَا فَقَوْلُ اَلرَّجُلِ فِي اَلْحَقِّ لاَ يَخَافُ فِي اَللَّهِ لَوْمَةَ لاَئِمٍ، وَ أَمَّا مَا صَفَا مَا صَفَتْ مِنَ اَلذُّنُوبِ
💥 اَلْقَصْدُ إِلَى اَللَّهِ تَعَالَى بِالْقُلُوبِ أَبْلَغُ مِنْ إِتْعَابِ اَلْجَوَارِحِ بِالْأَعْمَالِ.
.
⚡خداوند ظرفهایى در زمين دارد پس بهترين آنها پاكيزهتر آنها و لطيفتر آنها و محكمتر آنها است و اين ظرفها عبارت از دلها و قلوب است (كه هر قلبی ظرفيت خاص و تمیزی یا آلودگی دارد مثل ظرفها)
⚡اما موردى كه اين قلبها بايد رقيق و مهربان باشد در مورد برادران ايمانى است و موردى كه بايد محكم و سخت باشد در مورد طرفدارى از حق است كه از هيچ ملامت و سرزنشى در راه خدا باک نداشته باشد، و اما پاكيزه بودن قلبها يعنى از گناهان پاكيزه باشد
💥 قصد با قلوب بسوی خدا و توجه قلبى به خدای سبحان رسانندهتر و مفيدتر از به سختی انداختن تن با اعمال بىروح اعضاء و جوارح (بدون توجه و بدون حضور قلب) است.
(یعنی: این نور حضور قلب و توجه قلبی به خدا در کارهاست که به اعمال جوارحی و بدنی هم ارزش میدهد)
(بحارالأنوار، ج۶۷، ص۶۰)
hadith.inoor.ir/hadith/260423
⚡(نظیر همین بیان از امام جواد (علیه السلام) در بحار الأنوار ج۷۵ ص۳۶۳ نقل شده است) hadith.inoor.ir/hadith/270016
🔻پیامبر(ص) درجات نمازگزاران را به میزان حضور قلبشان میدانند: 🔸إِنَّ اَلرَّجُلَيْنِ لَيَكُونَانِ فِي صَلاَةٍ وَاحِدَةٍ وَ بَيْنَهُمَا مِنَ اَلْفَضْلِ كَمَا بَيْنَ اَلسَّمَاءِ وَ اَلْأَرْضِ، وَ ذَلِكَ أَنْ يَكُونَ أَحَدُهُمَا مُقْبِلاً عَلَی اَللَّهِ وَ اَلْآخَرُ سَاهٍ غَافِلٌ ⚡همانا دو مرد هردو در حال انجام یک نماز [همراه هم] هستند، در حالی که تفاوت فضیلت میان آن دو، مانند فاصله میان آسمان و زمین است، و این بدان جهت است که یکی از آنها [با حضور قلبش] توجه به سوی خدا دارد و دیگری حواسپرت و غافل است. (مجموعة ورّام، ج ۲، ص ۲۳۶) hadith.inoor.ir/fa/hadith/362024
🔻و تاکید بر همین #حضور_قلب است که به ابوذر فرمودند: 🔸«يَا أَبَاذَرٍّ! اُعْبُدِ اَللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ كُنْتَ لاَ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ» ⚡اى ابوذر! خدا را چنان عبادت كن كه گويى او را میبينى (به شهود و رؤیت قلبی)؛ پس اگر تو او را نمىبينى (و مقام شهود نداری)، [بدانکه] همانا او تو را مى بيند (و در مراقبهی حضورِ خدا باش).
🔸«...يَا أَبَاذَرٍّ! رَكْعَتَانِ مُقْتَصَدَتَانِ فِي تَفَكُّرٍ خَيْرٌ مِنْ قِيَامِ لَيْلَةٍ وَ اَلْقَلْبُ سَاهٍ» ⚡اى ابوذر! دو ركعت نمازی كه با تفكّر و توجّه (و حضور قلب) همراه باشد بهتر است از شبى را تا به صبح با قلبی غافل نماز خواندن. . 🔸«...يَا أَبَاذَرٍّ، إِنَّ اَللَّهَ (تَبَارَكَ وَ تَعَالَى) لاَ يَنظُرُ إِلَى صُوَرِكُم و لاَ إِلَى أَمْوَالِكُم [و اَقوالِکُم] وَ لَكِن يَنظُرُ إِلَى قُلُوبِكُم وَ أَعمَالِكُم» ⚡ای اباذر، خدای سبحان به صورتها و اموالتان و حرفهایتان نظر نمیکند، بلکه به قلبهایتان [با خلوص نیتها در قلبها] و به اعمالتان [با حضور قلب] نظر میکند.
(بحارالانوار ج۷۴، ص۷۳) hadith.inoor.ir/hadith/268382 🔹 🔻پیامبر خدا (ص) از اصحابشان «آزمون حضور قلب در نماز» میگرفتند. و این مولا امیرالمؤمنین علی(ع) بودند که در آزمون قبول میشدند. شأن نزول آیه۳۷ سوره ق، در مورد حضور قلب نماز امیرالمؤمنین(ع) در آزمونشان نزد رسول الله(ص) است که میفرماید: ⚡«إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَذِكرىٰ لِمَن كٰانَ لَهُ قَلبٌ أَو القَى السَّمعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ». 🔻«هُوَ شَهِيدٌ» یعنی مولا در نمازش «شاهد نورخدا» و «حَاضِرَ القَلبِ لِله» بود، و «القَى السَّمعَ» یعنی به صدای قرائت نمازش گوش میداد (و مشغول صدای اطراف نبود)، و «لِمَن كٰانَ لَهُ قَلبٌ» یعنی صاحبدل و با حضور قلب است و قلب ذاکر و خاشع و عقل مطیع خدا دارد. (بحارالانوار، ج۳۶ ص١۶١؛ شواهد التنزیل، ج۲ ص۲۶۶) Hadith.inoor.ir/hadith/241396 Hadith.inoor.ir/hadith/332170 . 🔹 🔻از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است: 🔸«إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيُرْفَعُ لَهُ مِنْ صَلاَتِهِ نِصْفُهَا أَوْ ثُلُثُهَا أَوْ رُبُعُهَا أَوْ خُمُسُهَا فَمَا يُرْفَعُ لَهُ إِلاَّ مَا أَقْبَلَ عَلَيْهِ بِقَلْبِهِ، وَ إِنَّمَا أَمَرْنَا بِالنَّافِلَةِ لِيَتِمَّ لَهُمْ بِهَا مَا نَقَصُوا مِنَ اَلْفَرِيضَةِ» ⚡«همانا از نماز انسان، نصفش، ثلثش، ربعش یا خمسش بالا برده میشود و آن مقداری از نماز که انسان در آن توجّه قلبی داشته باشد بالا برده میشود.» (الکافی، ج۳ ص۳۶۳) hadith.inoor.ir/hadith/109094
🔻و در حدیث دیگری فرمودند: 🔸«إِذَا قَامَ اَلْعَبْدُ اَلْمُؤْمِنُ فِي صَلاَتِهِ نَظَرَ اَللَّهُ إِلَيْهِ حَتَّی يَنْصَرِفَ وَ أَظَلَّتْهُ اَلرَّحْمَةُ مِنْ فَوْقِ رَأْسِهِ إِلَی أُفُقِ اَلسَّمَاءِ، وَ اَلْمَلاَئِكَةُ تَحُفُّهُ مِنْ حَوْلِهِ إِلَی أُفُقِ اَلسَّمَاءِ وَ وَكَّلَ اَللَّهُ بِهِ مَلَكاً قَائِماً عَلَی رَأْسِهِ يَقُولُ لَهُ»: ⚡ هنگامی که بنده مؤمن به نماز میایستد، خداوند به او مینگرد تا زمانی که نمازش را به پایان ببرد، و رحمت الهی از بالای سرش تا کرانه آسمان بر او سایه میافکند، و فرشتگان از اطراف او تا کرانه آسمان وی را در میان میگیرند، و خداوند فرشتهای را بر او میگمارد که بالای سرش میایستد و به او میگوید:
💥 «أَيُّهَا اَلْمُصَلِّي لَوْ تَعْلَمُ مَنْ يَنْظُرُ إِلَيْكَ وَ مَنْ تُنَاجِي مَا اِلْتَفَتَّ وَ لاَ زِلْتَ مِنْ مَوْضِعِكَ أَبَداً». ⚡ ای نمازگزار! اگر میدانستی چه کسی به تو مینگرد و با چه کسی مناجات میکنی، هرگز روی برنمیگرداندی و تا ابد از جای خود تکان نمیخوردی. (الکافي ج ۳، ص ۲۶۵) hadith.inoor.ir/hadith/108684 🔹 🔻و از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است: 🔸«إِنَّمَا لَكَ مِنْ صَلَاتِكَ مَا أَقْبَلْتَ عَلَيْهِ بِقَلْبِكَ، فَإِنْ أَوْهَمَهَا كُلَّهَا أَوْ غَفَلَ عَنْ أَدَائِهَا لُفَّتْ فَضُرِبَ بِهَا وَجْهُ صَاحِبِهَا.» ⚡از نمازت همان مقداری برای توست که با قلبت به آن رو کردهای. پس اگر در تمام آن دچار سهو شود یا از ادای آن غفلت ورزد، آن نماز را در هم پیچیده و به صورت صاحبش میزنند. (الکافی، ج۳ ص۳۶۳) hadith.inoor.ir/fa/hadith/109096 . 🔻و نیز فرمودند: 🔸«خَفِ اَللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ وَ إِنْ كُنْتَ لاَ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ فَإِنْ كُنْتَ تَرَی أَنَّهُ لاَ يَرَاكَ فَقَدْ كَفَرْتَ وَ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ يَرَاكَ ثُمَّ بَرَزْتَ لَهُ بِالْمَعْصِيَةِ فَقَدْ جَعَلْتَهُ مِنْ أَهْوَنِ اَلنَّاظِرِينَ عَلَيْكَ» ⚡از حضور خداوند بترس (و در امورت مراقبهی حضور خدا را داشته باش)، آن چنان كه گويا خدا را (با رؤیت قلبی) میبینى، و اگر تو او را نمیبینى او تو را میبیند، پس اگر خيال كنى كه خدا تو را نمیبيند، كافر شدهای، واگر میدانى كه تو را مى بيند، ولى باز هم با گناه با او روبه رو میشوى، پس او را کمترین ناظرین قرار دادهای! (الکافی، ج۲ ص۶۷) hadith.inoor.ir/fa/hadith/105497 🔹 🔻همچنانکه ما به زیارت معصومین(ع) و اولیاء خدا میرویم، «نماز هم زیارت خداست، یعنی حضور قلب انسان نزد خدای سبحان، و رسیدن به وصال الهیست»، چنانکه در احادیث داریم: . 🔸در نماز پیامبر(ص) در معراج آمده: «فَلَمَّا فَرَغَ مِنَ اَلتَّكْبِيرِ وَ اَلاِفْتِتَاحِ قَالَ اَللَّهُ (عَزَّ وَ جَلَّ): «اَلْآنَ وَصَلْتَ إِلَيَّ» فَسَمِّ بِاسْمِي، فَقَالَ: بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِيمِ...» ⚡ هنگامی که پیامبر (صلی الله علیه و آله) از تکبیرة الاحرام و دعاهای افتتاحیه نماز [سه دعا در بین تکبیرهای هفتگانه] فارغ شد، خداوند عزوجل فرمود: «الان به وصال من رسیدی»، پس به «اسم من» آغاز کن [و به «بسم الله الرحمن الرحیم» بر خود علامت مرا بزن]. سپس پیامبر فرمود: «بسم الله الرحمن الرحیم» (یعنی «بسم الله» گفتن علامت توجه به حضور خداست). (بحارالأنوار، ج١٨، ص۳۵۴) hadith.inoor.ir/hadith/230413
🔸در شرح امیرالمؤمنین(ع) نیز بر معنای اذان و اقامه آمده است: «وَ مَعْنَى «قَدْ قَامَتِ اَلصَّلاَةُ» فِي اَلْإِقَامَةِ، أَيْ «حَانَ وَقْتُ اَلزِّيَارَةِ» وَ اَلْمُنَاجَاةِ وَ قَضَاءِ اَلْحَوَائِجِ وَ دَرْكِ اَلْمُنَى «وَ اَلْوُصُولِ إِلَى اَللَّهِ (عَزَّ وَ جَلَّ)» وَ إِلَى كَرَامَتِهِ وَ غُفْرَانِهِ وَ عَفْوِهِ وَ رِضْوَانِهِ» ⚡ و معنای عبارت «قَدْ قَامَتِ الصَّلاةُ» (نماز برپا شد) در اقامه، این است که: «زمان زیارتِ خدا فرا رسید» و وقت مناجات، برآورده شدن نیازها، رسیدن به آرزوها و «وصال به خداوند (عزوجل)» و دستیابی به کرامت، مغفرت، گذشت و رضایت و رضوان الهی فرا رسیده است. (التوحيد، ج۱، ص۲۳۸) hadith.inoor.ir/hadith/310433 🔹 🔻این «وصال خدا» و «زیارت خدا»، منوط به #حضور_قلب و توجه درونی نمازگزار به «حضور خدا» در این ملاقات است. به قدری که توجه و حضور قلب بیابد، به لقاء و زیارت و وصال خدا میرسد.
🔻هنگامی که بنده به زیارت خدا میرود و با حضور قلبش به سوی خدا رو میکند و توجه و اقبال قلبی به خدا پیدا میکند، خداوند نیز با تمام وجود و توجه خاصش به او رو میکند.
🔻و این توجه خاص خدا به بنده، باعث میشود که خداوند او را دوست بدارد و اثر این عشق الهی آن است که «أَقْبَلَ بِقُلُوبِ اَلْمُؤْمِنِينَ إِلَيْهِ بِالْمَحَبَّةِ لَهُ بَعْدَ حُبِّ اَللَّهِ إِيَّاهُ» یعنی خداوند محبت آن بنده را در دلهای مؤمنان قرار میدهد. چنانکه امام صادق (علیه السلام) میفرمایند:
🔸«إِنِّي لَأُحِبُّ لِلرَّجُلِ اَلْمُؤْمِنِ مِنْكُمْ إِذَا قَامَ فِي صَلاَتِهِ أَنْ يُقْبِلَ بِقَلْبِهِ إِلَی اَللَّهِ تَعَالَی وَ لاَ يَشْغَلَهُ بِأَمْرِ اَلدُّنْيَا» ⚡من بسیار دوست دارم که وقتی مؤمنی از شما به نماز میایستد، با تمام توجه قلبش به سوی خدای متعال روی آورد و دل خود را به امور دنیا مشغول نسازد.
🔸«فلَيْسَ مِنْ مُؤْمِنٍ يُقْبِلُ بِقَلْبِهِ فِي صَلاَتِهِ إِلَى اَللَّهِ إِلاَّ أَقْبَلَ اَللَّهُ إِلَيْهِ بِوَجْهِهِ، وَ أَقْبَلَ بِقُلُوبِ اَلْمُؤْمِنِينَ إِلَيْهِ بِالْمَحَبَّةِ لَهُ بَعْدَ حُبِّ اَللَّهِ إِيَّاهُ» ⚡پس هیچ مؤمنی نیست که در نمازش با قلب خود به سوی خدا روی آورد، مگر آنکه خداوند نیز با «وجه خود» (و لطف و توجه خاصش) به او روی میآورد؛ و پس از آنکه خداوند خودش او را دوست میدارد، دلهای مؤمنین را نیز با محبتِ او، به سوی وی متمایل میسازد. (الأمالي للمفید، ج ۱، ص ۱۴۹) hadith.inoor.ir/fa/hadith/298370
🔻 سوره مریم (آیه ۹۶) ⚡«إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَٰنُ وُدًّا» 🔹 🔻بنابراین، نماز عبد به میزانی بالا میرود و او را بالا میبرد که با حضور قلبش به آن روی آورده، و در برابر حق حاضر و خاشع باشد. تمام مقدمات نماز برای این است که «قلب حاضر بشه، قلب خاشع بشه». چنانکه امام صادق (عليه السلام) فرمودند:
🔸«فَإِذَا دَخَلْتَ فِي صَلاَتِكَ فَعَلَيْكَ بِالتَّخَشُّعِ وَ الْإِقْبَالِ عَلیٰ صَلَاتِكَ، فَإِنَّ اَللَّهَ (عَزَّ وَ جَلَّ) يَقُولُ: «وَ اَلَّذِينَ هُمْ فِي صَلاٰتِهِمْ خٰاشِعُونَ» (المؤمنون، ۲)، وَ يَقُولُ: «وَ إِنَّهٰا لَكَبِيرَةٌ إِلاّٰ عَلَی اَلْخٰاشِعِينَ» (البقرة، ۴۵)» ⚡ پس هنگامی که وارد نمازت شدی، بر تو باد به فروتنی و توجه کامل به نمازت، زیرا خداوند عز و جل میفرماید: «و آنان که در نمازشان خاشع (در قلبشان) هستند» (المؤمنون، ۲)، و میفرماید: «و همانا اقامه نماز، امری گران و سنگین است مگر بر خاشعین» (البقرة، ۴۵).
🔸«فَإِذَا قُمْتَ إِلَی اَلصَّلاَةِ فَلاَ تَأْتِهَا شِبَعاً وَ لاَ مُتَكَاسِلاً وَ لاَ مُتَنَاعِساً وَ لاَ مُسْتَعْجِلاً وَ لَكِنْ عَلَی سُكُونٍ وَ وَقَارٍ» ⚡ پس هنگامی که به نماز ایستادی، در حال سیری کامل، تنبلی، چرتزدن و شتابزدگی به سوی آن نیا، بلکه با آرامش و وقار به نماز روی آور؛
🔸«وَ قُمْ مُنْتَصِباً، فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ: «مَنْ لَمْ يُقِمْ صُلْبَهُ فَلاَ صَلاَةَ لَهُ» وَ اِخْشَعْ بِبَصَرِكَ لِلَّهِ (عَزَّ وَ جَلَّ) وَ لاَ تَرْفَعْهُ إِلَی اَلسَّمَاءِ» ⚡و کاملاً راست و استوار بایست، زیرا پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «کسی که ستون فقراتش را راست نگه ندارد، نمازی برای او نیست»، و نگاهت را برای خداوند (عز و جل) متواضعانه و با خشوع به پایین بدوز و نگاهت را به سوی آسمان بلند نکن.
🔸«وَ لْيَكُنْ نَظَرُكَ إِلَی مَوْضِعِ سُجُودِكَ، وَ اِشْغَلْ قَلْبَكَ بِصَلاَتِكَ فَإِنَّهُ لَا يُقْبَلُ مِنْ صَلاَتِكَ إِلاَّ مَا أَقْبَلْتَ مِنْهَا بِقَلْبِكَ حَتَّی إِنَّهُ رُبَّمَا قُبِلَ مِنَ صَلَاةِ الْعَبْدِ رُبْعُهَا أَوْ ثُلُثُهَا أَوْ نِصْفُهَا وَ لَكِنَّ اَللَّهَ (عَزَّ وَ جَلَّ) يُتِمَّهَا لِلْمُؤْمِنِينَ بِالنَّوَافِلِ» ⚡و باید نگاهت به محل سجدهات باشد و قلبت را به نمازت مشغول ساز؛ زیرا از نماز تو تنها همان مقداری پذیرفته میشود که با قلبت به آن توجه داشتهای، تا جایی که گاهی تنها یکچهارم، یا یکسوم، یا نیمی از نماز بنده پذیرفته میشود، اما خداوند (عز و جل) آن (نماز واجب) را برای مؤمنان به وسیله نمازهای نافله کامل میگرداند.
🔸«وَ لْيَكُنْ قِيَامُكَ فِي الصَّلاَةِ قِيَامَ اَلْعَبْدِ اَلذَّلِيلِ بَيْنَ يَدَيِ اَلْمَلِكِ اَلْجَلِيلِ» ⚡و باید ایستادنت در نماز، همچون ایستادن بندهای ذلیل و فروتن در پیشگاه پادشاهی جلیل و با عظمت باشد.
💥«وَ اعْلَمْ أَنَّكَ بَيْنَ يَدَيْ مَنْ يَرَاكَ وَ لاَ تَرَاهُ» ⚡و بدان که تو در پیشگاه کسی هستی که تو را میبیند و تو او را نمیبینی.
🔸«وَ صَلِّ صَلَاةَ مُوَدِّعٍ كَأَنَّكَ لَا تُصَلِّي بَعْدَهَا أَبَدًا»... ⚡ و چنان نماز بخوان همچون کسی که در حال وداع است، گویی پس از آن دیگر هرگز نماز نخواهی خواند...
🔸«... وَ أَنَّ اَلْعَبْدَ إِذَا الْتَفَتَّ فِي صَلَاتِهِ نَادَاهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ : عَبْدِي إِلَی مَنْ تَلْتَفِتُ اَ تَلْتَفِتُ إِلَی مَنْ هُوَ خَيْرٌ لَكَ مِنِّي؟» ⚡ و همانا بنده هنگامی که در نمازش [به اطرافش] روی برمیگرداند، خداوند (عز و جل) او را ندا میدهد و میفرماید: ای بنده من! به سوی چه کسی روی برمیگردانی؟ آیا به کسی روی میگردانی که برای تو بهتر از من است؟
🔸«فَإِنِ اِلْتَفَتَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ صَرَفَ اللّٰهُ عَنْهُ نَظَرَهُ فَلَمْ يَنْظُرْ إِلَيْهِ بَعْدَ ذَلِكَ أَبَدًا» ⚡ پس اگر سه بار روی برگرداند، خداوند نگاه و توجه خاص خود را از او برمیگرداند و پس از آن دیگر [در آن نماز] به او نگاه نمیکند (مگر آنکه بنده حضور قلب بیابد).
(الوافي ج ۸، ص ۸۳۲) hadith.inoor.ir/fa/hadith/127383
🔹 🔻حد فاصلِ یک نماز قالبی و بیروح (که صفت منافقان است) با نمازی که معراج مؤمن و محل نزول ملائکه است، تنها در رعایت آداب ظاهری نیست، بلکه ریشه در «حضور قلب»، «خشوع باطنی» و «درک محضر پروردگار» دارد. 🔻چون منافقین با حال کسالت و غفلت نماز میخوانند. صرفا نماز شکلی و قالبی است و حضور قلب ندارند:
🔻 سوره نساء (آیه ۱۴۲) ⚡إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ ⚡وَإِذَا قَامُوٓا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَىٰ ⚡يُرَآءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا
🔻 سوره توبه (آیه ۵۴) وَمَا مَنَعَهُمْ أَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقَاتُهُمْ إِلَّآ أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ ⚡وَلَا يَأْتُونَ الصَّلَاةَ إِلَّا وَهُمْ كُسَالَىٰ وَلَا يُنْفِقُونَ إِلَّا وَهُمْ كَارِهُونَ
🔸🔸🔸
✅ ب) حضور قلب در امور عادی زندگی (خوردن، نوشیدن، معاشرت):
🔻هر لقمه و هر جرعه، میتواند یک عمل توحیدی با #حضور_قلب باشد، وقتی که با «بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز شود. چنانکه پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند:
🔸«إِذَا وُضِعَتِ الْمَائِدَةُ حَفَّتْهَا أَرْبَعَةُ آلَافِ مَلَكٍ، فَإِذَا قَالَ الْعَبْدُ: بِسْمِ اللَّهِ، قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ: بَارَكَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فِي طَعَامِكُمْ» ⚡ هنگامی که سفره غذا پهن میشود، چهار هزار فرشته گرداگرد آن حلقه میزنند. پس هنگامی که بنده «بسم الله» میگوید، فرشتگان میگویند: «بَارَكَ اللَّهُ» خداوند به غذای شما برکت دهد.
🔸«ثُمَّ يَقُولُونَ لِلشَّيْطَانِ اُخْرُجْ يَا فَاسِقُ لاَ سُلْطَانَ لَكَ عَلَيْهِمْ» ⚡سپس فرشتگان به شیطان میگویند: ای فاسق! بیرون برو، تو هیچ تسلطی بر اینان نداری.
🔸«فَإِذَا فَرَغُوا فَقَالُوا اَلْحَمْدُ لِلَّهِ قَالَتِ اَلْمَلاَئِكَةُ قَوْمٌ أَنْعَمَ اَللَّهُ عَلَيْهِمْ فَأَدَّوْا شُكْرَ رَبِّهِم» ⚡پس چون بندگان از غذا خوردن فارغ شوند و «الحمد لله» بگویند، فرشتگان میگویند: اینان گروهی هستند که خداوند بر آنان نعمت بخشید، پس شکر پروردگارشان را به جای آوردند.
🔸«وَ إِذَا لَمْ يُسَمُّوا قَالَتِ اَلْمَلاَئِكَةُ لِلشَّيْطَانِ اُدْنُ يَا فَاسِقُ فَكُلْ مَعَهُم» ⚡ و اگر (در آغاز طعام) نام خدا را نبرند، فرشتگان به شیطان میگویند: ای فاسق! نزدیک بیا و با آنان غذا بخور.
🔸فَإِذَا رُفِعَتِ اَلْمَائِدَةُ وَ لَمْ يَذْكُرُوا اِسْمَ اَللَّهِ عَلَيْهَا قَالَتِ اَلْمَلاَئِكَةُ قَوْمٌ أَنْعَمَ اَللَّهُ عَلَيْهِمْ فَنَسُوا رَبَّهُمْ (جَلَّ وَ عَزَّ). ⚡ و چون سفره جمع شود و بر آن نام خدا را یاد نکرده باشند، فرشتگان میگویند: اینان گروهی هستند که خداوند بر آنان نعمت بخشید، اما پروردگار خود (عز و جل) را فراموش کردند.
(الکافي ج ۶، ص ۲۹۲) hadith.inoor.ir/fa/hadith/115557
🔻خدای سبحان در قرآن میفرماید: 🔸«فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَ اشْكُرُوا لِي وَ لَا تَكْفُرُونِ» (البقرة، ۱۵۲) ⚡پس مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم، و شکر مرا به جای آورید و کفران نورزید. 🔹 🔻بنابراین، با یک «بسم الله» گفتن با حضور قلب، سفره ما از یک عمل حیوانی به یک محفل ملکوتی تبدیل میشود، و ما در این لحظات خوردن نعمات خدا توجه قلبی داریم و میبینیم که: ⚡«هُوَ یُطعِمُنی وَ یَسقین وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفين» (شعراء، ۷۹و۸۰) بله، با توجه قلبی میبینیم که این خداست که دارد ما را در غذاها و نوشیدنیها طعام میدهد و سیراب میکند، و اوست که هنگام مریضیها شفایمان میبخشد.
🔻لذا وقتی یک شیعه مولا علی(ع) در نزد ایشان هنگام نشستن روی صندلی غفلت میکند و یادش میرود «بسم الله» بگوید، این ترک «بسم الله» از یک شیعه شایسته نیست و موجب ابتلایش به شکستن صندلی و افتادن و شکستن سرش میشود، تا با این بلا هشیاری و بیداری بیابد و از غفلتش پاک شده و حضور قلب با ذکر «بسم الله» را از دست ندهد.
⚡«تَركُكَ حِينَ جَلَسْتَ أَنْ تَقُولَ «بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِيمِ»، فَجَعَلَ ذَلِكَ لِسَهْوِكَ عَمَّا نُدِبْتَ إِلَيْهِ تَمْحِيصاً بِمَا أَصَابَكَ» (بحار الأنوار، ج ۸۹، ص ۲۴۰) hadith.inoor.ir/hadith/279309
✅ داستان کاملش را اینجا👇 بخوانید eitaa.com/salehi786/7920 t.me/SalehiBooks/6096 🔹 🔻درحقیقت در این سلوک الهی در متن زندگی، با «بسم الله» گفتن، میخواهیم «قصد و نیت الهی داشتن» و «حضور قلب» را در هر کاری داشته باشیم. چنانکه پیامبر خدا در ادامه همان توصیههایشان به ابوذر برای حضور قلب فرمودند:
🔸«يَا أَبَا ذَرٍّ، لِيَكُنْ لَكَ فِي كُلِّ شَيْءٍ نِيَّةٌ [صَالِحَةٌ] حَتَّى فِي اَلنَّوْمِ وَ اَلْأَكْلِ» ⚡ای ابوذر! باید در هر کاری نیّت صالح و الهی داشته باشی، حتی در خوابیدن و غذا خوردن.
(بحارالانوار ج۷۴، ص۷۳؛ مکارم الأخلاق ج۱، ص۴۵۸) hadith.inoor.ir/hadith/268382 hadith.inoor.ir/hadith/376106 🔹 🔻 آیت الله بهجت (ره) میفرمودند: ⚡«ما مهمان خدا هستیم، در سفره او هستیم. میبیند ما را، میداند ما چه کار میکنیم، میداند که ما خیال داریم چه [کاری] بکنیم! نباید خیال کرد که مطلب، مالِ کمی و زیادی است؛ [بلکه مربوط به] کیفیت است؛ برای خدا باشد (با حضور قلب باشد)، کم باشد [سودمند است]؛ و برای خدا نباشد زیاد [هم] باشد؛ بیفایده است.»
(کتاب رحمت واسعه، ویراست سوم، ص٩٢؛ مجموعه فرمایشات حضرت آیتاللّٰه بهجت پیرامون حضرت سیدالشهداء علیه السلام و اصحاب و یاران آن حضرت) bahjat.ir/fa/content/13789 🔹 🔻انسان موحد در خوردن و نوشیدن متوقف نمیشود، بلکه دست رزاق خداوند را میبیند و غذایش هم ذکر او میشود. امیرالمؤمنین (علیه السلام) میفرمایند:
🔸«ما رَأَیْتُ شَیْئاً إِلَّا وَ رَأَیْتُ اللَّهَ قَبْلَهُ وَ مَعَهُ وَ بَعْدَهُ.» ⚡هیچ چیزی را ندیدم مگر آنکه خدا را قبل از آن، همراه با آن، و بعد از آن دیدم.
(علم الیقین (فیض کاشانی) ج١ ص۴٩ / صحیفه امام خمینی، ج١٨، ص۵١٧ / تعلیقات (امام خمینی) على شرح«فصوص الحکم»و«مصباح الأنس»، ص١٩۰)
🔻یعنی حضرت به نفس شریف خود هم که توجه میکند (که نفس او هم یک شئ است) چون نفس خودش را هم مثل همه اشیاء «عین فقر به خدا» و «آینهی خدا نما» میبیند، لذا در مشاهدهی نفس خویش و همه امور نفس در زندگی هم نور خدای سبحان را مشاهده مینمایند، و کأنّ اینطور هم میتوانند بگویند که: ⚡«ما رَأَیْتُ نفسی إِلَّا وَ رَأَیْتُ اللَّهَ قبلَ النفس، و مع النفس، و بعد النفس» 🔹 🔻این یعنی در متن تمام امور عادی زندگی، حضور قلب و احساس حضور خدا جریان دارد، و به هرجا رو کنیم با رؤیت وجهالله روبروییم:
⚡«فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ» (بقره، ١١۵)
⚡«فَهَذَا اَلْوُجُودُ كُلُّهُ وَجْهُ اللّٰه» https://eitaa.com/salehy/3412 https://t.me/salehi786/6522
🔈صوت توجه دائمی عاشقانه به خـدا 👇 https://eitaa.com/salehy/2085 https://t.me/salehi786/5421
🔸🔸🔸
✅ ج) حضور قلب در خدمت به خلق و رفتار با مؤمنان:
🔻اینجا میدان دیدن خدا در «قلب دیگران» است. در حدیث قدسی آمده است که خداوند در روز قیامت میفرماید:
🔸«يَا ابْنَ آدَمَ، مَرِضْتُ فَلَمْ تَعُدْنِي! قَالَ: يَا رَبِّ، كَيْفَ أَعُودُكَ وَ أَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ؟ قَالَ: أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ عَبْدِي فُلَاناً مَرِضَ فَلَمْ تَعُدْهُ؟ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّكَ لَوْ عُدْتَهُ لَوَجَدْتَنِي عِنْدَهُ؟» ⚡ ای فرزند آدم، بیمار شدم و به عیادتم نیامدی! بنده عرض میکند: پروردگارا، چگونه تو را عیادت کنم در حالی که تو پروردگار جهانیانی (و مریض نمیشوی)؟ خداوند میفرماید: آیا ندانستی که فلان بنده من بیمار بود و تو عیادتش نکردی؟ آیا ندانستی که اگر به عیادت او میرفتی، «مرا نزد او مییافتی»؟
🔻و همینطور در آب دادن و غذا دادن به مؤمنان، خدا را نزد آنان مییافتی: 🔸«وَ اِسْتَسْقَيْتُكَ فَلَمْ تَسْقِنِي؟! قَالَ كَيْفَ وَ أَنْتَ رَبُّ اَلْعَالَمِينَ. قَالَ اِسْتَسْقَاكَ عَبْدِي فُلاَنٌ وَ لَوْ سَقَيْتَهُ لَوَجَدْتَ ذَلِكَ عِنْدِي.» 🔸«وَ اِسْتَطْعَمْتُكَ فَلَمْ تُطْعِمْنِي؟! قَالَ كَيْفَ وَ أَنْتَ رَبُّ اَلْعَالَمِينَ. قَالَ اِسْتَطْعَمَكَ عَبْدِي وَ لَمْ تُطْعِمْهُ وَ لَوْ أَطْعَمْتَهُ لَوَجَدْتَ ذَلِكَ عِنْدِي.»
(بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۲۲۰) hadith.inoor.ir/fa/hadith/272206/
🔻امام صادق (علیه السلام) فرمودند: 🔸«مَنْ سَرَّ مُؤْمِناً فَقَدْ سَرَّنِي وَ مَنْ سَرَّنِي فَقَدْ سَرَّ اللَّهَ.» ⚡هر کس مؤمنی را شاد کند، مرا شاد کرده و هر کس مرا شاد کند، خدا را شاد کرده است. (الکافي ج ۲، ص ۱۸۸) hadith.inoor.ir/fa/hadith/106025
🔻در روایتی امام صادق(ع) مسرور کردن مومن را موجب سرور امام زمان(ع) و سرور پیامبر خدا(ص) و بالاتر، موجب سرور خداوند در فوق عرش الهی معرفی فرمودند: ⚡️«إِي وَ اَللَّهِ سَرَّنِي، إِي وَ اَللَّهِ لَقَدْ سَرَّ آبَائِي، إِي وَ اَللَّهِ لَقَدْ سَرَّ رَسُولَ اَللَّهِ (صلی الله علیه و آله)، إي وَ اَللَّهِ لَقَدْ سَرَّ اَللَّهَ فِي عَرْشِهِ» (بحار الأنوار، ج ۴۷، ص ۲۰۷) hadith.inoor.ir/fa/hadith/248915
✅ داستان کاملش را اینجا👇 بخوانید https://eitaa.com/salehi786/4045 https://t.me/SalehiBooks/4340 🔹 🔻خدمت به مؤمن، حضور در محضر خداست: امام صادق (علیه السلام) در روایتی زیبا و عمیق، برآوردن حاجت برادر مؤمن را برتر از هفتاد طواف کعبه دانسته و آن را مصداق ارتباط مستقیم با خدا معرفی میکنند:
🔸«مَشْيُ اَلْمُسْلِمِ فِي حَاجَةِ اَلْمُؤْمِنِ اَلْمُسْلِمِ خَيْرٌ مِنْ سَبْعِينَ طَوَافاً بِالْبَيْتِ اَلْحَرَامِ.» ⚡گام برداشتن مسلمان در مسیر برآوردن نیاز برادر مؤمن مسلمانش، از هفتاد بار طواف خانه خدا بهتر است. (الإختصاص ج ۱، ص ۲۶) hadith.inoor.ir/fa/hadith/290761
🔻این نگاه موجب میشود که انسان در مواجهه با دیگران، ادب حضور را رعایت کند، زیرا خدمت به آنها را خدمت در محضر ربوبی میبیند. 🔹 ✅ در این رابطه کتاب «اخوت و ولایت» (سیر توحیدی با تصحیح روابط ولایی مومنین) اثر #استاد_عابدینی را بخوانید👇 tamhis.ir/product/okhovat-velaiat
🔸🔸🔸
✅ د) حضور قلب در اطاعت از ولیّ و امام جامعه:
🔻اینجا میدان فنای اراده خود در اراده ولیّ خداست، که اراده ولیّ خدا عیناً همان اراده خداست. امام صادق (علیه السلام) فرمودند: ردّ و انکار کردن ما (اهل بیت) مانند ردّ و انکار کردن خداوند است، و آن در حد شرک به خداست (که بزرگترین گناه و ظلم است):
🔸«الرَّادُّ عَلَيْنَا كَالرَّادِّ عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلَى حَدِّ الشِّرْكِ بِاللَّهِ.» (بحار الأنوار، ج ۱۰۱، ص ۲۶۱) hadith.inoor.ir/hadith/289746 🔹 🔻حضور قلب در ارتباط با امام و ولیّ الهی یعنی حضور نور خدا را در حضور او بیابی. بیعت با خدا را در بیعت با او، اطاعت خدا را در اطاعت او، و معصیت خدا را در معصیت او بدانی:
⚡️«إِنَّ الَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ» (الفتح، ۱۰) ⚡️«مَن يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَد أَطاعَ اللَّهَ» (نساء، ۸۰) ⚡️«وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ» (نساء، ١۴) ⚡️«وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا» (احزاب، ۳۶) ⚡«قُل إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اَللّٰهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اَللّٰهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ اَللّٰهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ» (آل عمران، ۳۱)
🔹 🔻قرآن کریم شرط ایمان واقعی را تسلیم قلبی در برابر ولیّ خدا (یعنی حضور قلب در مقام اطاعت) میداند، تا جایی که حتی در درون نفس و قلب هم هیچ مقاومتی در برابر فرمان ولیّ الهی نباشد:
⚡️«فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا» (النساء، ۶۵) ⚡به پروردگارت سوگند که آنان مؤمن نخواهند بود، مگر این که در اختلافات خود، تو را به داوری طلبند؛ و سپس از حکم داوری تو، در قلب خود احساس ناراحتی نکنند و کاملاً تسلیم باشند.
🔻امام صادق (علیه السلام) در تفسیر این آیه و ضرورت تسلیم قلبی به پیامبر (ص) و امام (ع) میفرمایند:
🔸«وَ اَللَّهِ لَوْ أَنَّ قَوْماً عَبَدُوا اَللَّهَ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، وَ أَقَامُوا اَلصَّلاَةَ وَ آتَوُا اَلزَّكَاةَ وَ حَجُّوا اَلْبَيْتَ، وَ صَامُوا شَهْرَ رَمَضَانَ، ثُمَّ لَمْ يُسَلِّمُوا إِلَيْنَا لَكَانُوا بِذَلِكَ مُشْرِكِينَ، فَعَلَيْهِمْ بِالتَّسْلِيمِ» ⚡به خدا قَسَم، اگر گروهی خدای یگانه را که هیچ شریکی برای او نیست عبادت کنند، و نماز را برپا دارند و زکات بپردازند و حج خانه خدا را به جا آورند، و ماه رمضان را روزه بگیرند، اما سپس تسلیم ما (اهل بیت) نشوند، به سبب همین امر مشرک خواهند بود، پس بر آنان واجب است که تسلیم باشند.
🔸«وَ لَوْ أَنَّ قَوْماً عَبَدُوا اَللَّهَ وَ أَقَامُوا اَلصَّلاَةَ وَ آتَوُا اَلزَّكَاةَ وَ حَجُّوا اَلْبَيْتَ وَ صَامُوا رَمَضَانَ ثُمَّ قَالُوا لِشَيْءٍ صَنَعَهُ رَسُولُ اَللَّهِ (صلی الله علیه و آله): «لَوْ صَنَعَ كَذَا وَ كَذَا خِلاَفَ اَلَّذِي صَنَعَ»، لَكَانُوا بِذَلِكَ مُشْرِكِينَ» ⚡ و اگر گروهی خدا را عبادت کنند و نماز را برپا دارند و زکات بپردازند و حج خانه خدا را به جا آورند و رمضان را روزه بگیرند، اما سپس درباره چیزی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) انجام داده است بگویند: «ای کاش فلان کار و فلان کار را برخلاف آنچه انجام داد به جای میآورد»، به سبب همین امر مشرک خواهند بود.
🔸«وَ لَوْ أَنَّ قَوْماً عَبَدُوا اَللَّهَ وَ وَحَّدُوهُ ثُمَّ قَالُوا لِشَيْءٍ صَنَعَهُ رَسُولُ اَللَّهِ (صلی الله علیه و آله): «لِمَ صَنَعَ كَذَا وَ كَذَا؟» وَ وَجَدُوا ذَلِكَ فِي أَنْفُسِهِمْ لَكَانُوا بِذَلِكَ مُشْرِكِين، ثُمَّ قَرَأَ: «فَلاٰ وَ رَبِّكَ لاٰ يُؤْمِنُونَ حَتّٰی يُحَكِّمُوكَ فِيمٰا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاٰ يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّٰا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً» (النساء، ۶۵)، قَالَ: هُوَ اَلتَّسْلِيمُ فِي اَلْأُمُورِ» ⚡ و اگر گروهی خدا را عبادت کنند و او را یگانه بدانند اما سپس درباره چیزی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) انجام داده است بگویند: «چرا فلان کار و فلان کار را انجام داد؟» و حتی این اعتراض و ناخشنودی را (بدون بیان به زبان) تنها «در قلبهای خود» بیابند، به سبب همین امر (عدم تسلیم قلبی) مشرک خواهند بود. سپس این آیه را قرائت فرمودند: «فَلاٰ وَ رَبِّكَ لاٰ يُؤْمِنُونَ حَتّٰی يُحَكِّمُوكَ فِيمٰا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاٰ يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّٰا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً»، [سپس] فرمودند: این همان تسلیم شدن (به امر ولیّ الهی) در همه امور زندگی است».
(التفسير للعیاشی، ج۱، ص۲۵۵؛ بحار الأنوار، ج۲، ص۱۹۹) hadith.inoor.ir/hadith/305927 hadith.inoor.ir/hadith/222154 🔹 🔻این یگانگیِ اراده ولیّ با اراده خدا، به حدی است که در «زیارت جامعه کبیره» با حضور قلب و درک محضر امامان معصوم (علیهم السلام) عرضه میداریم:
🔸«فَإِنِّي لَكُمْ مُطِيعٌ، مَنْ أَطَاعَكُمْ فَقَدْ أَطَاعَ اَللَّهَ وَ مَنْ عَصَاكُمْ فَقَدْ عَصَی اَللَّهَ وَ مَنْ أَحَبَّكُمْ فَقَدْ أَحَبَّ اَللَّهَ وَ مَنْ أَبْغَضَكُمْ فَقَدْ أَبْغَضَ اَللَّهَ» ⚡پس من مطیع [محض] شما هستم، [چون] هرکه از شما اطاعت کرد، قطعاً از خدا اطاعت کرده؛ و هرکه از شما نافرمانی کرد، قطعاً از خدا نافرمانی کرده؛ و هرکه شما را دوست داشت، خدا را دوست داشته؛ و هرکه با شما دشمنی کرد، با خدا دشمنی کرده است. (بحار الأنوار، ج ۹۹، ص ۱۲۷) hadith.inoor.ir/hadith/287037 🔹 🔻قصهای از حضور قلب و فنای اراده ما در ارادهی ولیّ الهی: برای درک عینی این «تسلیم و حضور قلب در برابر امام»، داستان هارون مکی نمونهای بینظیر است.
زمانی که یکی از شیعیان خراسان به نام سهل بن حسن به امام صادق (علیه السلام) عرض کرد: «شما صدهزار شیعه شمشیرزن دارید، چرا قیام نمیکنید؟» امام فرمودند تنور را روشن کنند. وقتی تنور کاملاً شعلهور شد، امام به مرد خراسانی فرمودند: «يَا خُرَاسَانِيُّ! قُمْ فَاجْلِسْ فِي اَلتَّنُّورِ» (ای خراسانی، برخیز و در تنور بنشین!). خراسانی ترسید و عذرخواهی کرد و گفت مرا در آتش نسوزان. در همین حین، «هارون مکی» (از اصحاب خاص و با معرفت امام) در حالی که کفشهایش در دستش بود وارد شد و سلام کرد.
🔻امام صادق (علیه السلام) بدون مقدمه به او فرمودند: «أَلْقِ اَلنَّعْلَ مِنْ يَدِكَ وَ اِجْلِسْ فِي اَلتَّنُّورِ» (کفش را از دستت بینداز و در تنور بنشین). هارون مکی بیدرنگ و بدون هیچ پرسشی (با تسلیم محض و قلبی حاضر در برابر امر ولیّ) کفشها را انداخت و بیدرنگ در میان آتش تنور نشست. امام شروع کرد به صحبت با مرد خراسانی. پس از مدتی فرمود: «برخیز و به تنور نگاه کن». مرد خراسانی دید هارون مکی در میان شعلهها چهارزانو نشسته است و آتش او را نمیسوزاند! امام صادق (علیه السلام) پرسیدند: «در خراسان چند نفر مثل این مرد پیدا میشوند؟» خراسانی عرض کرد: «به خدا قسم حتی یک نفر هم نیست!»
🔻امام فرمودند: «أَمَا إِنَّا لاَ نَخْرُجُ فِي زَمَانٍ لاَ نَجِدُ فِيهِ خَمْسَةً مُعَارِضِينَ لَنَا (به معنای یاوران همطراز)، نَحْنُ أَعْلَمُ بِالْوَقْتِ» ⚡آگاه باش، ما در زمانی که حتی پنج یاور راستین و تسلیمِ اینچنینی نداشته باشیم قیام نمیکنیم؛ ما به وقتِ (قیام) داناتریم.
(بحار الأنوار، ج ۴۷، ص ۱۲۳) hadith.inoor.ir/fa/hadith/248774
✅ داستان کاملش را اینجا👇 بخوانید https://eitaa.com/salehi786/5372 https://t.me/SalehiBooks/5377 🔹 🔻آری، ایمانِ حقیقی یعنی «تسلیمِ محض در برابرِ امام»، حتی اگر فرمان امام «رفتن در آتش» باشد.
🔻آری، اطاعت از ولیّ خدا، آتشِ دنیا و آخرت را سرد و سلام میکند. کسی که با فنای ارادهاش در اراده امام، مستمراً «منیّت و انانیتاش» در «آتشِ عشق و اطاعتِ امام» بسوزد، دیگر تمام آتشهای ظاهری (و سختیها، تحریمها و بلاها) بر او سرد و سلام و آسان میشوند و فشار دنیا بر او کارگر نیست.
🔻صدهزار نفر که اهلِ چون و چرا باشند و در لحظهی خطر بترسند، به اندازهی «پنج نفر» یارِ مخلص که خود را در آتش بیندازند، ارزشِ راهبردی ندارند. اثر صد هزار شمشیرزنِ مدعی، بهاندازه اثر آن پنج یارِ مخلص نیست. ⚡قیامِ مهدوی و حکومتِ الهی، نیازمندِ یارانی از جنسِ هارون مکی است (یعنی کسانی که ارادهشان در ارادهی امام فانی شده باشد)، نه فقط «کثرتِ جمعیت» و سیاهیلشکر.
🔻اطاعت هارون مکی یک عمل کورکورانه نبود، بلکه ناشی از «حضور قلب کامل در محضر ولیّ خدا» و «فنای ارادهی او در ارادهی امام» بود. او در فرمان امام، فرمان خدا را میدید و به همین دلیل بمانند حضرت ابراهیم(ع) آتشِ سوزان برایش گلستان شد.
🔸 🔻این مسیر #توحید_ولایی است که به توحید افعالی میرسد و تمام افعال و حرکات و سکنات عالم هستی را فعل خدا و در احاطهی ولیّ خدا میبیند.
🔻اگر انسان این معنا را با حضور قلب و علم حضوری دریابد، آن وقت دیگر برای خود و دیگران، استقلال در تأثیر قائل نمیشود و همه جا و در همه کار، حضور خدا را با ظهور در ولیّامرش (امام مصوم عليه السلام) میبیند. اینجاست که از احساس حضور امام(ع) که ظهور همان نور حضور خداست، افعال و اخلاق انسان توحیدی میشود. شرمِ حضور و درک محضریت مولا سبب میشود که مراقب اعمال و اخلاقش در محضر مولا باشد.»
🔹 ✅ توضیح بیشتر این قسمت را اینجا👇 گوش کنید
🔸سلوک توحیدی اربعین حسینی، با عبور از «منِ مقیدِ اعتباری» به «منِ مطلقِ حقیقی» 🌐 https://eitaa.com/salehy/2410 🌐 https://t.me/SalehiBooks/1976
🔻این👆 صوت شرحیست در ذیل بیان #علامه_طباطبایی (ره) در یک قاعده و ضابطه توحیدی، در انتهای «رسالة الافعال» که میفرمایند:
🔸«... ضابطا کلّیّا فی نوع آخر من أفعال اللّه سبحانه، و هو أنّ کلّ فعل من کلّ فاعل إذا لم یلاحظ فاعله لفناء فعله فی فعله سبحانه کأفعال الأنبیاء و الأولیاء المخلصین، و کذا إذا أفنى عن بصر الإنسان فاعل فعل، و لم یبق لفعله إلّا اللّه سبحانه، کما فی قضیّة موسى علیه السّلام مع شجرة الطور 💥و بالجملة: «کلّ فعل لا فاعل له فهو فعل اللّه سبحانه»، و هذا هو الذی یستنتج من الاصول السابقة فی أوّل الرسالة...»
📌{مجموعة رسائل العلامه، ص١٣۴}
🔸 ✅ در نهایت، برای «زندگی با خدای مخلَصین»، و داشتن «حضور قلب در نماز و تمام امور زندگی، در صحنههای فردی و اجتماعی» این تذکر #سلوکی #امام_خمینی (ره) را به گوش جان بشنویم و بنوشیم:
🔸«آن وقتی که قلم به دست می گیرید بدانید که در محضر خدا، قلم دست گرفته اید. آن وقتی که می خواهید تکلم کنید بدانید که زبان شما، قلب شما، چشم شما، گوش شما در محضر خداست. عالَم محضر خداست. در محضر خدا معصیت خدا نکنید. در محضر خدا با هم دعوا نکنید سرِ امور باطل و فانی. برای خدا کار بکنید و برای خدا به پیش بروید. اگر ملت ما برای خدا و برای رضای پیغمبر اکرم(ص) به پیش برود، تمام مقاصدش حاصل خواهد شد».
(صحیفه امام، ج ۱۳، ص۴۶۱) imam-khomeini.ir/fa/n150107/عالم_محضر_خداست 🔸 @Salehi786